Zaxarova qeyd edib ki, İrəvanın hazırkı kursunun davam etdirilməsi son nəticədə Rusiya ilə Ermənistanın müttəfiqlik münasibətlərinə düzəlməz ziyan vura, ölkənin suverenliyi üçün ciddi risklər yarada, nəhayət, ölkənin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mövcud effektiv mexanizmi sıradan çıxara bilər. Bu, artıq Rusiyanın Ermənistanla münasibətlərdə “qırmızı xətt”də dayandığını sübut edir.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi əslində Nikol Paşinyanın KTMT ilə bağlı iddialarına cavab verdiyini açıqlayır və Rusiya-Ermənistan ikitərəfli münasibətləri sahəsində problemi müəyyənləşdirir. Yəni nəinki KTMT, heç Rusiya da Ermənistanın iddia etdiyi münasibətlər alqoritmini qəbul etmir.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsinin ifadələrindən aydın şəkildə görünür ki, Moskva İrəvanın nazı ilə oynamaq fikrində deyil və ilkin şərt qoyur. Bu ilkin şərt Azərbaycanla şərti sərhəd reallıqlarını qəbul etmək və demarkasiyanı, eləcə də kommunikasiyaların yenidən açılmasını və yenilərinin yaradılmasını Moskvanın vasitəçiliyi ilə həyata keçirməkdir. Mariya Zaxarovanın bu bəyanatı Avropa Parlamentinin Ermənistanla bağlı qətnaməsinin qəbulu ilə bağlı xəbərdən sonra mətbuatda yayılıb.
Əgər mahiyyəti dəyərləndirməli olsaq, qeyd etmək lazımdır ki, bu qətnamə Rusiyaya qarşı olduğu qədər Ermənistana da qarşıdır. Rusiyaya kifayət qədər sərt və sırf təbliğat xarakterli müraciətlər edilir, Ermənistana isə Rusiyaya qarşı sanksiyalardan yayınmamaq üçün aydın xəbərdarlıqlar edilir. Belə məzmunlu sənədin necə və hansı məqsədlə tərtib edildiyinin, İrəvanın bununla əvvəlcədən tanış olub-olmamasının bəlkə də artıq praktik baxımdan əhəmiyyəti yoxdur: qətnamə qəbul olunub, Avropa Parlamenti yaxın gələcəkdə seçkiqabağı rejimə keçəcək, Avropa Komissiyasının formalaşmasında bürokratik əngəllər izlənəcək, kölgə razılaşmaları praktikası həyata keçiriləcək, yaxın gələcəkdə isə Ermənistan-Azərbaycan sərhədində sabitlikdən söhbət gedə bilməz.
Əlbəttə, hipotetik olaraq ümid etmək olar ki, Paşinyan Aİ-nin şirnikləndirmələrinə uymayacaq, çünki onun Avropa İttifaqı ilə sazişləri və Rusiya qoşunlarının Ermənistandan çıxarılması problemi var. Nəzəri cəhətdən bu belədir, lakin zəmanət yoxdur ki, Paşinyan anı dəyərləndirməyəcək və ya onun Rusiya Prezidentindən asılılığı göründüyü və ya təsəvvür edildiyi qədər böyük deyil. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi vasitəsilə sanki “va-bank”a getmək niyyətini nümayiş etdirir.
Bu, ən ciddi çağırışdır və bütün regional siyasi sistem və ekspert icması buna bərabər şəkildə anlayışla yanaşmalıdır. Avropa İttifaqının Rusiya ilə hərbi münaqişənin mümkünlüyünü istisna etmədiyi, ABŞ-də isə faktiki hakimiyyət “böhranı”nın hökm sürdüyü indiki mərhələdə region ümumiyyətlə heç bir mənada “va-bank”a gedə bilməz. Axı dünyada heç kim öz planını başqalarına aid etmək kimi təbliğat hiyləsini tətbiq etmək prinsipindən dönməyib.
Qərbin Cənubi Qafqazda Rusiyaya qarşı ikinci cəbhə açmaq niyyətində olduğunu, yoxsa Rusiyanın Qərb resurslarının bir hissəsini Ukraynadan çıxarmağa çalışdığını proqnozlaşdırmaq son dərəcə çətindir.
Firuz Bağırov
Ordu.az
